روغن موتور یا روانکار موتور یکی از مهمترین اجزای مکانیزمهای صنعتی و مکانیکی محسوب میشود. بدون روغن موتور هیچ یک از ماشینآلات صنعتی و مکانیکی شامل موتور خودرو و مابقی دستگاههای مشابه، نمیتوانند بر نیروی اصطکاک بین قطعات غلبه کنند و کار خود را به نحو مناسب انجام دهند. وجود روغن بین سطوح تماس اجزای فلزی دستگاههای صنعتی و مکانیکی، موجب روان کار کردن این دستگاهها و تضمین طول عمر بالای آنها خواهد شد. به منظور آنکه کیفیت روغن مورد استفاده در ماشینآلات مکانیکی در اثر تنش و نفوذ ذرات ناخالصی کاهش نیابد، از فیلتر روغن استفاده میشود تا سطح کیفی روانکار به این زودیها دچار افت نشود و بتوان برای دورههای مشخص از وجود روغن تمیز و باکیفیت درون دستگاه بهره برد.
فیلتر روغن چیست؟
فیلتر روغن قطعهای است که در مسیر ورود روانکار به درون موتور یا هر سیستم مکانیکی – صنعتی دیگری تعبیه میشود. این بخش وظیفه دارد تا ذرات آلودگی را از روغن جدا کند و اجازه ندهد که ناخالصیهای مضر به داخل دستگاه نفوذ کنند. چرا که اگر روغن کثیف حاوی ناخالصی وارد موتور یا هر دستگاه مکانیکی دیگری شود، موجب خرابی زودرس و پایین آمدن عمر مفید آن خواهد شد. بنابراین وجود فیلتر روغن موتور برای افزایش عمر دستگاه و همچنین تضمین عملکرد روان و بدون عیب آن، کاملا ضروری است.
خصوصیات فیلتر مرغوب
یک فیلتر روغن مرغوب دارای مشخصات و قابلیتهایی مانند: عدم مقاومت در برابر ورود روغن، جدا سازی مطلوب ذرات از روغن، قدرت جذب بیشتر آلودگیها، مقاومت در برابر پارگی، محفظه کار آمد با قابلیت تحمل فشار بالا، آببندی مناسب و همچنین دارای سوپاپ اطمینان است. در ساخت انواع فیلتر های مرغوب، علاوه بر استفاده از کاغذ های مناسب به موارد دیگر نیز توجه میشود، از جمله میتوان به عدم وجود نشتی در مدیا فیلتر، قرارگیری (جا نمایی) صحیح فیلتر در پوسته، انتخاب نوع آلیاژ مصرفی در محفظه و پوشش مطلوب رنگی اشاره نمود.
زمان تعویض فیلتر روغن
روغن موتور در کنار فیلتر روغن نقشی حیاتی در عملکرد و سلامتی خودروی شما دارند. بنابراین بهتر است در سرویس های دوره ای با توجه به نوع خودرو و توصیه های شرکت سازنده نسبت به تعویض آن اقدام کنید تا مطمئن شوید خودروی شما از آسیب به دور خواهد ماند.
کار فیلتر روغن
انواع فیلتر خودرو صرفا به جهت تصفیه ناخالصیها از سیالات مورد استفاده در موتور یا کابین مورد استفاده قرار میگیرند. فیلتر روغن وظیفه حذف ناخالصی و جذب ذرات مضر از درون روغن موتور را بر عهده دارد. فیلتر هوای خودرو جلوی ورود گرد و غبار و سنگریزهها را به موتور میگیرد و فیلتر کابین نیز هوای تمیز و تصفیهشده را در اختیار سرنشینان خودرو قرار میدهد. بنابراین اساس کاربرد فیلتر خودرو، حذف ذرات ناخالصی از هرگونه سیال مورد استفاده در ماشین است تا عملکرد موتور بدون کوچکترین خدشه انجام شود
از مهمترین فواید روغن موتور میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
روانکاری قطعات موتور خنک کردن موتور دارای قدرت پاک کنندگی حفاظت در برابر خوردگی افزایش آب بندی پیستونها و سیلندرها
نکات مهم در تعویض فیلتر روغن
1. برای شل شدن فیلتر روغن از آچار فیلتر استفاده كنید و فیلتر كاركرده را با دقت بردارید. 2. با استفاده از یك وسیله تیز فیلتر را از روغن تخلیه كنید. ، یك حفره در انتهای داخلی فیلتر یا سوپاپ مانع برگشت روغن كه بر روی انتهای صاف آن قرار دارد ایجاد كنید. بهترین کار برای تخلیه مناسب فیلتر، سوراخ كردن سوپاپ مانع برگشت روغن یا داخل فیلتر و جریان یافتن به یك ظرف مناسب برای بازیافت آن است سوپاپ مانع برگشت روغن، شامل دریچه لاستیكی است كه برای جلوگیری از تخلیه روغن به موتور، در زمان خاموشی، خلاء ایجاد می كند. سوراخ كردن فیلتر موجب از بین رفتن خلاء شده و اجازه می دهد روغن حبس شده بازیابی شود.
3. انتهای صاف فیلتر سوراخ شده را به روی ظرف جمع آوری قرار دهید و روغن كاركرده را تا حد امكان از فیلتر تخلیه كنید. مهم است كه تخلیه فیلترهای كاركرده روغن در۱۲ ساعت (حداقل زمان) و دمایی نزدیك به دمای عملكرد موتور و بیش از دمای محیط صورت گیرد. 4. با توجه به توصیه های سازنده فیلتر، فیلتر روغن جدید را نصب كنید. آب بند لاستیكی را با مقدار كمی روغن بر روی آن بپوشانید و سپس جایگزین آن كنید. برای محكم كردن فیلتر جدید از آچار فیلتر استفاده نكنید زیرا امکان دارد به فیلتر آسیب برساند. آن را به راحتی با انگشتان محكم كنید و توجه لازم به توصیه های سازنده فیلتر كنید. فیلترهای كاركرده روغن نیز مانند روغن كاركرده به عنوان ضایعات محسوب می شوند و باید به طور صحیح بازیافت شوند.
فواید فیلتر روغن موتور
تصفیه روغن موتور از آلودگی
طبیعی است جایی که پای سوخت و هوا در میان باشد و نتیجهای مانند احتراق در پی داشته باشد، حجمی از کربن، گرد و غبار و … باقی بماند. موتور هر ماشینی برای اینکه به حرکت در بیاید، وابسته به این عملیات است. بنابراین هر خودرو مکررا احتراق را تجربه میکند و با این آلایندهها روبروست. انواع فیلتر روغن موتور با تصفیه روغن از ناخالصی و آلودگی، روغن تمیز را به موتور میرساند.
جلوگیری از ورود روغن غلیظ به موتور
یکی از کارکردهای اصلی روغن، روانکاری اجزا قطعات موتور است. وقتی حجم قابل توجهی از دوده در روغن حل شود، سبب غلظت آن شده و عملکرد طبیعی موتور را مختل میکند. آنچه فیلترها انجام میدهند این است که از طریق سوراخهای بسیار ریز خود از ورود روغن غلیظ به پمپ موتور جلوگیری میکنند و به این ترتیب باعث میشوند خودرو به درستی کار کند.
افزایش طول عمر قطعات موتور
قطعات متحرک موتور برای اینکه کار خود را به درستی انجام دهند، نیازمند روغن هستند. چنانچه انواع فیلتر روغن موتور به درستی عمل کنند، تمام قطعات از سایش و خوردگی در امان میمانند، روان حرکت میکنند، عملیات موتور به درستی صورت میگیرد و در نتیجه خودرو عملکرد بهتری خواهد داشت. به جرات می توان گفت که افزایش طول عمر مهم ترین کاربرد فیلتر روغن است.
انواع فیلتر روغن صنعتی
فیلترهای روغن جریان کامل
این فیلترها تمام روغن موتور را فیلتر میکنند و به همین دلیل به این نام مشهور شدهاند. بسیاری از خودروسازان نیز از همین فیلترها برای تولیدات خود استفاده میکنند. برای اینکه در هنگام استارت سرد، موتور گرسنه نماند، سازنده با تعبیه سوپاپ اطمینان، خلا نرسیدن روغن به موتور را جبران کرده است.
فیلتر روغن ثانویه
این فیلترها حجم کمی از روغن موتور را پیش از ورود به موتور تمیز میکنند، در نتیجه، نیاز شما به تعویض روغن خودرو کمتر میشود.
فیلتر روغن معمولی
این نوع از انواع فیلتر روغن موتور در زیر مجموعه فیلترهای ثانویه جای میگیرند و معمولا از غشاهای سلولزی تشکیل شدهاند. این فیلترها کوچکترین ذرات و آلودگیها را هم تصفیه میکنند و به دام میاندازند؛ بنابراین طبیعی است که باید زود به زود تعویضشان کنید.
فیلترهای روغن محفظه حرارتی
این نوع از فیلترها با مصرف برق فعالیت میکنند، دو کار انجام میدهند: １. روغن موتور را از ناخالصیها تمیز میکنند. ２. دمای روغن را بالا میبرند تا برخی از آلایندههای جذب شده در روغن موتور بسوزند و از بین بروند.
فیلترهای گریز از مرکز
این نوع از انواع فیلتر روغن موتور که فیلترهای اسپینر نیز نام دارند، با ایجاد حرکات چرخشی، آلایندهها را در یک محفظه به دام میاندازند. پس از پر شدن محفظه باید این فیلتر را تعویض کنید.
فیلترهای مغناطیسی
نوعی فیلتر که قابل تمیز کردن است و نیاز به تعویض ندارد. ضمنا این فیلترها صرفا آلودگیهای فلزی را جذب میکنند.
اگر میخواهید دوام فنی ماشین شما افزایش یابد، بهتر است تعویض فیلتر روغن موتور و به طور کل، سرویس دورهای خودرو و تعویض دوره ای قطعات مصرفی را کاملا جدی بگیرید. تعویض به موقع روغن موتور به همراه فیلتر روغن باعث میشود تا عمر موتور خودرو زودتر از موعد به اتمام نرسد و حرکت روان موتور تضمین و سواری ماشین لذتبخشتر شود.